Genel Kültür

Genel Kültür

Johann Carl Friedrich Gauss Kimdir?

Johann Carl Friedrich Gauss (1777–1855) henüz üç yaşındayken babasının muhasebe kayıtlarını tutuyordu. Yedi yaşındayken kompleks bir matematik sorununu saniyeler içinde çözerek ilkokul öğretmenlerini şaşkınlığa uğrattı. Delikanlılığında Antik Yunan’dan beri çözümsüz kalmış geometri kuramları ile uğraşıyordu. Bütün yeteneklerine rağmen Gauss’un bir matematikçi olarak kendisini kabul ettirebilmesi için çok uğraşması gerekti. Fakir […]

Genel Kültür

Henry Wirz Kimdir?

Henry Wirz (1822-1865), ABD İç Savaşı’ndan sonra savaş suçları nedeniyle idam edilen tek kişidir. Daha sonra Wirz’in günah keçisi mi ilan edildiği yoksa gerçekten de on binlerce Birlik (Unionist) mahkumunun ölümünden sorumlu mu olduğu konusunda bir tartışma yaşanmıştır. Henry Wirz, Georgia’daki Andersonville’de Güney’in en büyük esir kampının yöneticisiydi. Açık kaldığı […]

Genel Kültür

Nat Turner Kimdir?

Virjinyalı bir köle olan Nat Turner (1800–1831), ABD tarihinin İç Savaş’tan önceki en önemli köle isyanına liderlik etti. Kısa sürmesine rağmen isyan ardında düzinelerce ölü bıraktı. Güneyin geneline korku yaydı. İç Savaş öncesi Amerika’da, kölelikle ilgili büyüyen tartışmalardan doğan siyasi gerilime katkıda bulundu. Kölelik karşıtı yazar William Lloyd Garrison (1805–1879), […]

Genel Kültür

Hegel Kimdir?

1806 yılında, Alman şehri Jena’ya yapılacak olan Fransız saldırısının arifesinde, şehirdeki üniversitede bir felsefe öğretmeni elindeki yazıyı bitirmeye uğraşıyordu. Ertesi gün yaşanacak Fransız istilası şehri harap etse ve Prusya ordusunun yenilgisiyle sonuçlansa da Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770–1831) o gece bitirdiği kitap ile dünyayı değiştirecekti. 19. yy başlarının en önemli […]

Genel Kültür

Charles Babbage Kimdir?

1832 yılında bir grup makine ustası ve Charles Babbage adında bir matematikçi İngiltere’deki bir atölyede gizemli bir buluş üzerinde çalışıyordu. On beş ton ağırlığa ulaşması planlanan buluşları ilk üretilen lokomotiflerden beş kat daha ağır olacaktı. İngiliz hükümeti tarafından desteklenen ve buhar gücüyle çalışacak bu makina için toplam 25 bin parça […]

Genel Kültür

Arthur Schopenhauer Kimdir?

1865 yılında yirmi bir yaşındaki Alman bir üniversite öğrencisi tozlar içinde elli yıl önce yayınlanmış bir kitap bulduğunda Leipzig’deki bir kitapçıda araştırma yapıyordu. The World as Will and Representation (İrade ve Temsil Olarak Dünya) isimli kitap dünyayı kaotik ve çalkantılı bir çerçevede tarif ediyordu. Bu bakış açısı genç adam üzerinde […]

Genel Kültür

Charles Darwin Kimdir?

27 Aralık 1831 tarihinde kraliyet donanmasına bağlı savaş gemisi HMS Beagle İngiltere’deki Devonport’tan yola çıktı. Gemide birkaç düzine tayfa, bir dizi bilimsel araç ve deniz tutmasından fena halde muzdarip bir doğa bilimci vardı. “Çok fenaydı,” diye yazar Charles Darwin (1809–1882) yolculuk sırasında tuttuğu günlüğe. “Beklediğimden çok daha kötüydü.” Beagle’ın denize […]

Genel Kültür

Søren Kierkegaard Kimdir?

Danimarkalı yazar Soren Kierkegaard’ın (1813–1855) felsefesini kitaplarının isimleri çok iyi yansıtmaktadır: Fear and Trembling (Korku ve Titreme / 1843), The Concept of Anxiety (Kaygı Kavramı / 1844) ve The Sickness Unto Death (Ölümcül Hastalık / 1849). Kısa ve mutsuz hayatında Kierkegaard genellikle sıkıntı, umutsuzluk ve Danimarka’daki kilisenin çürümüşlüğü gibi sorunlar […]

Genel Kültür

Gregor Mendel Kimdir?

Johann Gregor Mendel (1822–1884) Avusturyalı bir keşiş ve biyologtu. Manastır bahçesinde bezelyeler üzerinde yaptığı özenli deneyler genetik biliminin temellerini atmıştır. Deneylerinde büyüklük ve renk gibi özelliklerin bir nesilden diğerine nasıl aktarıldığını bulmaya çalışmıştır. Bulguları bilim adamlarının dünyayı ve hayatı algılama şeklini değiştirmiştir. Mendel günümüzde Çek Cumhuriyeti sınırları içerisinde kalan bir […]

Genel Kültür

Ida B. Wells Kimdir?

Mücadeleci bir gazeteci ve sosyal reformcu olan Ida B. Wells (1862–1931) Yeniden Yapılanma Dönemi’nde (Reconstruction Era) ABD’nin güneyinde Afro-Amerikalılara yönelen vahşi şiddetin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Southern Horrors: Lynch Law in All Its Phases (Güneyin Dehşeti: Her Yönüyle Linç Kanunu / 1892) isimli kitabı, siyahlara yönelen şiddeti anlatan çizimleriyle bütün bir […]