Frantz Fanon Kimdir?

1954 yılında Cezayir’deki Fransız sömürgesi ayaklandı. Fransız hükümeti büyük çoğunluğu Müslüman olan bu Kuzey Afrika ülkesindeki gücünü korumak istediği için sonraki sekiz yıl boyunca yüz binlerce kişi işkence görecek, yerinden edilecek ve öldürülecekti. Bu isyanın en önemli figürlerinden biri de sessiz ve çelimsiz bir doktordu.

II.Dünya Savaşı gazisi olan Frantz Fanon (1925–1961) Martinik’te doğmuştu. 1953 yılında bir hastanede çalışmak için Cezayir’e geldi. Kısa sürede devrimin baş filozofu oldu. Yazıları dünya çapında sömürgecilik karşıtı hareketlere ilham verdi. Fanon, isyanın ilk günlerinde savaşın her iki tarafında da yer alan askerleri tedavi ediyordu. Başlarda isyancılara dönük sempatisini gizlemeye çalıştı. Bir yandan da işkence mağdurlarıyla görüşmeler yapıyordu. Bu süreçte toplandığı bilgileri The Wretched of the Earth (Yeryüzünün Lanetlileri) isimli kitabında kullanacaktı.

1957 yılında, Cezayir’deki asilerin örgütü “Ulusal Kurtuluş Cephesi”nin (Front de Libération Nationale – FLN) yandaşı olarak tanındı. O yıl Fransız hükümeti onu Cezayir’den sürdü. 1950’ler boyunca Afrika’da dolaşarak Cezayir isyanına destek toplamaya çalıştı. FLN gazetesi “Mücahit”e (El Moudjahid) büyük katkıları oldu.

The Wretched of the Earth 1961 yılında yayınlanmasının ardından Fransa’da yasaklandı. Şiddete verdiği destek onu tartışmalı bir metin haline getirmişti. Fanon’a göre sömürgecilere karşı uygulanan şiddet sömürgeci baskı kurbanları için bir terapi rolü görüyordu. Ona göre şiddet, “yerlileri aşağılık kompleksinden kurtarıyor, umutsuzluk ve eylemsizliklerine son veriyor, onları korkusuz yapıyor ve kendilerine güvenini geri getiriyordu.”

Düşünceleri Ernesto “Che” Guevara (1928–1967) gibi 3. Dünya devrimcileri ve Batılı radikaller tarafından benimsendi. Ancak Fanon Cezayir Devrimi’nin başarısını göremedi. Cezayir bağımsızlığını kazanamadan bir yıl önce otuz altı yaşında kan kanserinden öldü.

Ek Bilgiler

  1. II. Dünya Savaşı’nda “Free French” (Özgür Fransa) gönüllüsüydü. Savaşta gösterdiği fedakarlık nedeniyle “Croix de Guerre” ödülü aldı. Paris Naziler’den geri alındığında birliğinden çıkarıldı. Zira Fransız Devleti Paris’in tamamen beyaz güçler tarafından kurtarıldığı imajını vermek istiyordu.
  2. Fanon kan kanseri tedavisi görmek için ABD’ye geldi. Tedavi başarılı olmadı. Maryland eyaletindeki Bethesda’da öldü. Naaşı Cezayir’e gönderildi ve özel bir cenaze töreni düzenlendi.
  3. Cezayir Devrimi’nin ilk aşaması “The Battle of Algiers” (Cezayir Savaşı – 1966) isimli filmde işlenir. Yönetmeni İtalyan yapımcı Gillo Pontecorvo (1919–2006) idi. Film, Cezayir hükümeti tarafından finanse edilmişti ve Fransa’da yasaklanmıştı. ABD’de ise filmin gösterimine izin verilmiş, ancak işkence sahneleri filmden çıkarılmıştır
(Visited 2 times, 1 visits today)
 
 
 

Share this Post